Ev Tozu Akarı Nedir?
Ev tozu akarları (mite), ev ortamında yaşayan ve çıplak gözle görülemeyen mikroskobik canlılardır. Akarlar, insan ve hayvan vücuttan dökülen deri pulları ile beslenirler. Bu canlıların dışkıları güçlü alerjenler içerir. Bir adet akar iki ile dört aylık yaşam süresince kendi ağırlığını yaklaşık 200 katı kadar dışkı üretir. Havaya karıştıklarında solunum yoluyla vücuda girerek alerjik nezle, öksürük, hırıltı ve nefes darlığına neden olabilir.
Akarlar özellikle:
• Sıcak ve nemli
• Az havalandırılan
• Toz tutan eşyaların bulunduğu ortamlarda çoğalır.
En sık yatak, yastık, yorgan, halı, kumaş kaplı mobilyalar ve tüylü oyuncaklarda bulunurlar.
Kimler Daha Fazla Etkilenir?
• Alerjik bünyesi olan çocuklar
• Astım veya alerjik nezlesi olan kişiler
• Sık solunum yolu şikâyeti yaşayanlar
Ev Tozu Akarlarından Korunma Yolları
Yatak ve Yastık
• Yatak ve yastıklar akar geçirmez, fermuarlı özel kılıflarla kaplanmalıdır.
• Yatak yün olmamalıdır. Hipoalerjenik yatak kullanımı da faydalı olur.
• Yatak her hafta nemli bir bezle silinmeli, her gün düzenli olarak havalandırmalıdır.
• Kuş tüyü, yün ve pamuk yastıklar kullanılmamalıdır.
• Sentetik (elyaf) yastıklar tercih edilmelidir.
• Yastıklar 2–3 yılda bir yenilenmelidir.
• Çarşaf, yastık kılıfı ve nevresimler haftada bir, en az 60 °C suda yıkanmalıdır. Deterjan yerine sabun ve sabun tozu tercih edilmelidir. Yıkama işleminden sonra çamaşırlar bol su ile durulanmalı, kurutulup ütülenmelidir.
Yorgan ve Battaniye
• Yıkanabilir ve sentetik ürünler tercih edilmelidir.
• Yorgan ve battaniyeler mutlaka nevresimle kullanılmalıdır.
• Düzenli aralıklarla yıkanmalıdır.
Yatak Odası
• Oda her gün havalandırılmalı, mümkünse güneş almalıdır.
• Halı, kilim, post gibi toz tutan eşyalar kaldırılmalıdır.
• Perdeler hafif, sentetik ve yıkanabilir olmalıdır.
• Yatak odasında tüylü oyuncak, kitap ve toz tutacak diğer eşyalar bulundurulmamalıdır.
• Yatak odasındaki eşyalar kapalı dolaplarda saklanmalıdır. 40 gibi giysiler çocuğun bulunmadigi diğer odalarda muhafaza edilmelidir.
• Temizlik, HEPA filtreli elektrik süpürgesi ile yapılmalı; yüzeyler nemli bezle silinmelidir. Her gün elektrik süpürgesiyle temizlik yapılmalıdır.
• Yatak odasının o da duvarın dip pervazları ve pencere kenarlarının tozları 23 günde bir nemli bezle silinmelidir.
• Perdeler kadife olmamalı, sentetik ve yıkama uygun kumaştan yapılmış perdeler kullanılmalı.
• Yatak odası oturma odası olarak kullanılmamalıdır.
• Elektrikli battaniyeler, hem akar miktarını hem de şilte üzerindeki akarları azaltmak için çok fayda sağlar.
Evin Diğer Bölümleri
• Kumaş kaplı mobilyalar yerine deri, suni deri, ahşap veya plastik yüzeyler tercih edilmelidir.
• Koltuk ve kanepeler düzenli olarak süpürülmeli ve silinmelidir.
• Ev içinde evcil hayvan bulundurulmaması önerilir.
• Ev içi nem oranı %50’nin altında tutulmalıdır.
• Oturma odasındaki kumaşla kaplı mobilya üzerinde yatmamalı ve uyunmamalıdır.
• Ev temizliğinde su hazneli ya da hepa filtreli, emiş gücü yüksek, torbasız elektrik süpürgelerinin kullanımı tozların havaya karışmasını önleyeceğinden faydalı olacaktır.
Kimyasal Maddeler ve Hava Kirliliği Önlemleri
• Ev içi hava kirliliği yaratan kaynaklar sigara, gazlı ısıtıcılar, arızalı kalorifer kazanları, odun sobası ve şömine, mobilya yalıtım malzemeleri, bina temellerinden mekanlara sızan radon gazı, deterjanlar ve çamaşır suyu, kozmetikler, parfüm deodorant ve benzerleridir. Ev dışı hava kirliliğinde kömür ve petrolün yanmasıyla oluşan kurum, kül, demir ve silikat ve nitrat toksinleri havayı kirletirler.
• Evde kesinlikle sigara içilmemelidir.
• Mümkünse Hepa filtreli hava temizleyicileri kullanılmalıdır. Bu olmuyorsa havalandırma artırılmalıdır.
• Parfüm, deodorant, sprey, böcek ilacı ve yoğun temizlik ürünleri çocuklardan uzak tutulmalıdır.
• Temizlik, boya veya ilaçlama sonrası ortam iyi havalandırılmalıdır.
• Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde ve saatlerde çocuklar zorunlu olmadıkça dışarı çıkarılmamalıdır.
• Kirli havada efor sarfetmekten kaçınmalıdır.
Unutmayın
Ev tozu akarları ve çevresel kirleticiler tamamen yok edilemeyebilir; ancak doğru önlemlerle alerjen yükü belirgin şekilde azaltılabilir. Bu önlemler, çocuğunuzun ve sizin daha rahat nefes almanıza yardımcı olur.